Công nghệ

ERP và kế toán mã nguồn mở: Odoo Community, ERPNext thay phần mềm trả phí

Minh hoạ: thay phần mềm trả phí bằng phần mềm mã nguồn mở

Phần mềm kế toán và ERP khác hẳn nhóm phần mềm đồ hoạ: nó giữ dữ liệu tài chính, kho, bán hàng, nhân sự của doanh nghiệp. Chuyển đổi sai có thể ảnh hưởng báo cáo và vận hành. Vì vậy bài này thiên về cách đánh giá và triển khai thận trọng hơn là so sánh nhanh. Hai cái tên mã nguồn mở thường được xem xét là Odoo Community và ERPNext.

Giấy phép: đọc kỹ trước khi quyết định

  • Odoo có hai bản. Theo tài liệu pháp lý chính thức của Odoo, bản Community phát hành theo giấy phép LGPL phiên bản 3; bản Enterprise theo giấy phép riêng, chỉ dùng được khi có đăng ký trả phí. Điều này có nghĩa một số tính năng nằm ở bản trả phí; cần kiểm tra danh sách module của đúng phiên bản định dùng.
  • ERPNext: kho mã nguồn chính thức ghi giấy phép GPL-3.0. Bản tự cài đặt không thu phí giấy phép; dịch vụ đám mây do nhà phát hành cung cấp có thể tính phí riêng.

Nói “mã nguồn mở” không đồng nghĩa mọi tính năng đều miễn phí hoặc mọi dịch vụ đi kèm đều miễn phí. Chi phí thật nằm ở triển khai, tuỳ biến, vận hành và hỗ trợ.

Bảng so sánh định hướng

Nhận định chung; tính năng thay đổi theo phiên bản. Hãy yêu cầu bản dùng thử với dữ liệu mẫu của doanh nghiệp.

Tiêu chí Phần mềm kế toán, ERP trả phí Odoo Community ERPNext
Giấy phép Thương mại LGPLv3 (Enterprise: giấy phép riêng, trả phí) GPL-3.0
Module bán hàng, kho, mua hàng Có Có Có
Kế toán đầy đủ Có, chuẩn theo thị trường Một số tính năng kế toán nâng cao thuộc bản Enterprise; cần kiểm tra Có module kế toán
Bản địa hoá Việt Nam (hệ thống tài khoản, hoá đơn điện tử, báo cáo thuế) Thường có sẵn ở phần mềm trong nước Cần đánh giá, có thể cần module bổ sung hoặc phát triển thêm Cần đánh giá, có thể cần tuỳ biến
Tuỳ biến Hạn chế hoặc trả phí Linh hoạt, cần lập trình viên Linh hoạt, cần lập trình viên
Hỗ trợ Nhà cung cấp Đối tác triển khai, cộng đồng Đối tác triển khai, cộng đồng
Chi phí giấy phép Theo người dùng hoặc gói Community không phí giấy phép Tự cài không phí giấy phép

Điểm đặc thù tại Việt Nam cần kiểm tra

  • Hệ thống tài khoản và báo cáo tài chính theo quy định kế toán hiện hành: phần mềm có cấu hình được không, hay phải phát triển thêm.
  • Hoá đơn điện tử và kết nối với nhà cung cấp hoá đơn: có tích hợp sẵn hay cần xây.
  • Báo cáo thuế, kê khai và định dạng xuất theo yêu cầu của cơ quan quản lý.
  • Ngân hàng, thanh toán, mã QR theo thói quen thị trường.
  • Ngôn ngữ, định dạng ngày, tiền tệ, in chứng từ bằng tiếng Việt.

HVSC không trích dẫn các quy định cụ thể trong bài này; anh chị nên xác nhận yêu cầu hiện hành với kế toán trưởng hoặc đơn vị tư vấn pháp lý, thuế của mình.

Các bước triển khai thận trọng

  1. Xác định phạm vi. Chỉ kế toán, hay cả bán hàng, kho, mua hàng, nhân sự? Phạm vi nhỏ dễ thành công hơn.
  2. Lập danh sách yêu cầu bắt buộc. Quy trình chứng từ, báo cáo, hoá đơn, phân quyền.
  3. Dùng thử với dữ liệu mẫu. Cài bản thử, nhập vài tháng dữ liệu giả lập hoặc đã ẩn danh, chạy các báo cáo chính.
  4. Chạy song song. Giữ hệ thống cũ, nhập dữ liệu vào cả hai trong một đến vài kỳ kế toán; đối chiếu kết quả.
  5. Chuyển dữ liệu. Danh mục khách hàng, nhà cung cấp, sản phẩm, số dư đầu kỳ. Kiểm tra từng bước, giữ bản sao lưu.
  6. Đào tạo và phân quyền. Kế toán, thủ kho, nhân viên bán hàng học theo vai trò.
  7. Chuyển hẳn khi đối chiếu đạt. Giữ hệ thống cũ ở chế độ chỉ xem trong thời gian cần thiết theo yêu cầu lưu trữ chứng từ.

Rủi ro và hạn chế

  • Dữ liệu tài chính. Sai sót khi chuyển đổi gây hậu quả lớn; luôn có sao lưu và đối chiếu.
  • Bản địa hoá. Thiếu tính năng theo quy định Việt Nam có thể buộc phải phát triển thêm, làm tăng chi phí.
  • Phụ thuộc đơn vị triển khai. Phần mềm mở không có hãng hỗ trợ mặc định; chất lượng đơn vị triển khai quyết định kết quả.
  • Nâng cấp phiên bản. Tuỳ biến nhiều làm việc nâng cấp phiên bản khó hơn.
  • Bảo mật và sao lưu. Doanh nghiệp tự vận hành cần máy chủ, cập nhật bảo mật, sao lưu; xem thêm quản trị website trọn gói và hosting, VPS có quản trị.
  • Không phải lúc nào cũng rẻ hơn. Với doanh nghiệp nhỏ có nhu cầu kế toán chuẩn và ít tuỳ biến, phần mềm trả phí trong nước đôi khi hợp lý hơn.

Cách tính chi phí cho doanh nghiệp mình

Tổng chi phí sở hữu nên tính trong 3 đến 5 năm:

Khoản Phần mềm trả phí Phần mềm mở
Giấy phép Số người dùng × phí × số năm Có thể bằng 0 ở bản cộng đồng; nếu dùng bản trả phí thì tính như cột trái
Triển khai Cài đặt, cấu hình Cài đặt, cấu hình, tuỳ biến, bản địa hoá
Hạ tầng Do nhà cung cấp lo hoặc tự thuê Máy chủ, sao lưu, bảo mật
Hỗ trợ Theo hợp đồng Theo hợp đồng với đơn vị triển khai
Chuyển đổi dữ liệu và đào tạo Có Có

Điền số thật vào từng ô; HVSC không đưa con số tiết kiệm chung.

HVSC hỗ trợ cài đặt và đào tạo

HVSC có thể cài bản thử Odoo Community hoặc ERPNext trên hạ tầng có người quản trị, lập danh sách yêu cầu cùng kế toán của anh chị, đánh giá mức bản địa hoá cần thiết và đào tạo nhân viên theo vai trò. Chúng tôi không hứa trước phạm vi khi chưa khảo sát; kết quả khảo sát là cơ sở để anh chị quyết định. Xem thêm chuyên mục phần mềm mã nguồn mở và phần mềm web, CRM.

Nguồn chính thức

Cần website, app hoặc phần mềm cho doanh nghiệp?

HVSC bán những hệ thống đã chạy thật, bàn giao kèm vận hành và bảo trì.

Câu hỏi thường gặp

Odoo Community có miễn phí không?

Theo tài liệu chính thức, bản Community phát hành theo LGPLv3, không có phí giấy phép; một số tính năng nằm ở bản Enterprise trả phí. Chi phí triển khai và vận hành vẫn phát sinh.

ERPNext có dùng được cho kế toán Việt Nam không?

Cần đánh giá bản địa hoá (hệ thống tài khoản, hoá đơn điện tử, báo cáo thuế). Có thể phải tuỳ biến; hãy yêu cầu dùng thử trước.

Nên chuyển kế toán sang phần mềm mở vào lúc nào?

Thường là đầu kỳ kế toán, sau khi đã chạy song song và đối chiếu đạt, tránh giữa kỳ quyết toán.

Dữ liệu cũ có chuyển được không?

Danh mục và số dư đầu kỳ thường chuyển được qua tệp nhập; cần kiểm tra từng bước và giữ bản sao lưu.