Nhiều doanh nghiệp chỉ nhớ đến website khi nó có chuyện: trang trắng, chạy chậm, bị khách báo “không an toàn”, hoặc hết hạn tên miền đúng ngày chạy chiến dịch. Gần như lần nào nguyên nhân cũng là một việc kỹ thuật nhỏ không ai được giao. Bài này gọi tên những việc đó, theo bốn nhóm: giám sát, hạ tầng, nâng cấp và bảo mật, để anh chị tự rà website hiện tại. Nội dung nói về website nói chung, ví dụ cụ thể lấy từ WordPress vì đây là nền tảng phổ biến với doanh nghiệp Việt.
Quản trị khác thiết kế ở đâu
Thiết kế là làm ra website. Quản trị là giữ cho website chạy đúng, an toàn và được cập nhật sau khi bàn giao. Người thiết kế giỏi giao diện chưa chắc quen cấu hình máy chủ hay khôi phục từ bản sao lưu lúc nửa đêm.
Nhóm 1: an tâm về kỹ thuật hằng ngày
1. Có ai biết website đang ngừng hoạt động không? Website chết lúc 2 giờ sáng và chỉ phát hiện khi khách gọi là tình huống rất phổ biến. Cần một công cụ giám sát tự kiểm tra định kỳ và nhắn cho người phụ trách khi trang không phản hồi hoặc trả lỗi 5xx.
2. Ai nhận nhắc hạn tên miền và chứng chỉ SSL? Chứng chỉ SSL miễn phí như Let’s Encrypt có hiệu lực ngắn và cần gia hạn tự động; nếu cơ chế tự động hỏng mà không ai để ý, trình duyệt sẽ hiện cảnh báo trước mặt khách. Tên miền hết hạn còn nặng hơn vì cả website và email cùng ngừng. Xem tên miền .vn hay .com.
3. Nhân viên gặp lỗi nhỏ thì hỏi ai? Nút gửi form không chạy, ảnh không tải lên được: không có đầu mối thì việc nhỏ kéo thành việc lớn. Cần một kênh tiếp nhận rõ (Zalo, điện thoại, email) và người đọc kênh đó.
Nhóm 2: hạ tầng máy chủ
4. Website đang chạy trên máy chủ cấu hình thế nào? Câu hỏi này nhiều chủ web không biết trả lời. Những thứ ảnh hưởng trực tiếp tới tốc độ và độ ổn định gồm: phiên bản PHP, bộ nhớ đệm trang (để phần lớn lượt xem không phải chạy lại toàn bộ mã), việc mỗi website có tiến trình riêng hay dùng chung, và giới hạn tài nguyên. Trên máy chủ dùng chung, hãy hỏi nhà cung cấp cách họ tách tài nguyên từng website, để website khác quá tải không kéo mình chậm theo. Chọn hosting hay VPS xem bài so sánh.
5. Tốc độ có được đo định kỳ không? Tốc độ trên điện thoại ảnh hưởng trải nghiệm khách. Nên đo trước và sau mỗi thay đổi lớn, xem Core Web Vitals cho website doanh nghiệp.
Nhóm 3: nâng cấp có kiểm soát
6. Lõi, plugin, giao diện và PHP có được cập nhật không? Bản cập nhật thường chứa bản vá lỗ hổng bảo mật. Plugin hoặc giao diện bỏ quên vài tháng là cửa vào quen thuộc của các công cụ dò lỗi tự động. Ngược lại, bấm “cập nhật tất cả” trên website đang bán hàng mà không thử trước cũng có thể làm vỡ giao diện. Cách an toàn là thử trên bản sao, sao lưu rồi mới làm thật. Xem quy trình trong bài nâng cấp và bảo mật website đang chạy.
Nhóm 4: bảo mật và sao lưu
7. Bản sao lưu nằm ở đâu, và đã thử khôi phục chưa? Sao lưu cùng máy chủ với website sẽ mất cùng lúc khi máy chủ hỏng hoặc bị tấn công. Bản đáng tin cần lưu ở nơi khác, giữ nhiều thời điểm và đã từng được thử khôi phục.
8. Có lớp phòng thủ cơ bản chưa? Gồm: giới hạn đăng nhập sai liên tục, tài khoản quản trị mạnh và tách quyền theo vai trò, không dùng plugin hoặc giao diện bẻ khoá, và chặn chạy mã PHP trong thư mục tải lên (nơi mã độc hay được cài vào). Với website bán hàng nên bật thêm xác thực hai bước cho tài khoản quản trị.
9. Có báo cáo bằng chữ không? Sau mỗi kỳ, người quản trị nên cho biết đã cập nhật gì, đã chặn gì, bản sao lưu nằm đâu, tốc độ trước và sau, và cách quay lại phiên bản trước nếu cần. Không có báo cáo thì khó biết việc có được làm hay không.
Bảng tự rà nhanh
| Việc | Câu trả lời tốt | Dấu hiệu cần xử lý |
|---|---|---|
| Giám sát | Có cảnh báo tự động tới một người cụ thể | Chỉ biết khi khách gọi |
| SSL, tên miền | Có người nhận nhắc, gia hạn tự động | Không ai nhớ ngày hết hạn |
| Sao lưu | Ở nơi khác, nhiều bản, đã thử khôi phục | Chỉ nằm cùng máy chủ |
| Cập nhật | Thử trên bản sao, có đường quay lại | Để lâu hoặc bấm cập nhật thẳng |
| Bảo mật | Giới hạn đăng nhập, chặn PHP trong thư mục tải lên | Dùng plugin bẻ khoá, mật khẩu yếu |
| Báo cáo | Có bản tóm tắt định kỳ | Không biết ai đã làm gì |
Từ ba dòng trở lên rơi vào cột bên phải là dấu hiệu nên rà lại sớm.
Giao việc này cho ai
Có thể tự làm nội bộ (khi có nhân sự kỹ thuật thật và người dự phòng), nhờ đơn vị đã thiết kế web (nếu gói bảo trì ghi rõ phạm vi), hoặc giao đơn vị quản trị chuyên trách. Dù chọn cách nào, hãy giữ tên miền và tài khoản quản trị chính ở phía doanh nghiệp và ghi phạm vi công việc bằng chữ.
HVSC hỗ trợ quản trị website
Đội kỹ thuật HVSC nhận quản trị website, kể cả website không do HVSC thiết kế: kiểm tra hiện trạng (phiên bản, plugin, máy chủ, bản sao lưu) rồi báo những việc nên làm trước, sau đó trông coi hằng ngày, nâng cấp có kiểm soát, gia cố bảo mật và gửi báo cáo định kỳ. Phạm vi, thời gian phản hồi sự cố và chi phí được ghi cụ thể trong hợp đồng sau khi khảo sát. Xem trang quản trị website trọn gói hoặc gọi 0939.502.093 để gửi địa chỉ website cần kiểm tra.
Cần website, app hoặc phần mềm cho doanh nghiệp?
HVSC bán những hệ thống đã chạy thật, bàn giao kèm vận hành và bảo trì.
Câu hỏi thường gặp
Website không do HVSC làm có nhờ quản trị được không?
Được. HVSC kiểm tra hiện trạng trước, báo rõ việc cần làm và rủi ro, rồi mới thống nhất phạm vi quản trị.
Tôi có phải giao mật khẩu quản trị chính không?
Không nên. Nên cấp tài khoản quản trị riêng cho đơn vị hỗ trợ, thu hồi được bất cứ lúc nào, còn tài khoản chủ sở hữu giữ ở phía doanh nghiệp.
Có cần làm lại website nếu web cũ nhiều lỗi?
Chưa chắc. Nhiều website cũ chỉ cần dọn plugin thừa, nâng phiên bản và sửa cấu hình máy chủ.
