Cộng đồng

Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân có hiệu lực 1/1/2026: người dân nên làm gì trước

Ảnh minh hoạ: Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân có hiệu lực 1/1/2026: người dân nên làm gì trước
Ảnh: BiljaST / Pixabay (Pixabay Content License)

Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân số 91/2025/QH15 bắt đầu có hiệu lực kể từ 1/1/2026. Luật được Quốc hội thông qua tại Kỳ họp thứ 9, khoá XV. Với người dân, điều quan trọng không phải là thuộc từng điều khoản, mà là biết mình có những quyền gì và nên làm gì khi một ứng dụng, cửa hàng hay cơ quan xin thông tin của mình. Bài này tóm tắt ngắn, dựa trên các nguồn đã đọc, và nêu rõ những chỗ cần đối chiếu văn bản gốc.

Quyền của người có dữ liệu

Theo các nguồn tổng hợp, luật ghi nhận các nhóm quyền cơ bản của chủ thể dữ liệu:

  • Được biết dữ liệu của mình được thu thập, xử lý thế nào.
  • Đồng ý hoặc không đồng ý với việc xử lý.
  • Truy cập để xem dữ liệu của mình.
  • Chỉnh sửa khi thông tin sai.
  • Yêu cầu xoá trong các trường hợp luật cho phép.
  • Rút lại sự đồng ý đã đưa ra.

Cách thực hiện cụ thể từng quyền, thời hạn trả lời và các ngoại lệ nằm trong văn bản luật và các nghị định hướng dẫn. Bài này không liệt kê chi tiết điều khoản vì chưa đối chiếu từng điều với văn bản gốc; hãy xem bản chính thức trên cổng của Quốc hội hoặc Công báo.

Đồng ý có thể rút

Điểm thực tế nhất: sự đồng ý không phải là “bấm một lần là xong mãi mãi”. Người dùng có quyền rút lại. Với tổ chức, điều đó đồng nghĩa phải có cách rút lại đơn giản. Với cá nhân, bạn nên:

  1. Đọc kỹ thông báo khi một ứng dụng hoặc cửa hàng xin cho phép dùng thông tin.
  2. Chỉ cho phép phần cần thiết, từ chối phần không liên quan, như danh bạ hoặc vị trí khi không cần.
  3. Biết nơi đổi lựa chọn, thường nằm trong Cài đặt, Quyền riêng tư của ứng dụng.
  4. Lưu lại email hoặc ảnh chụp màn hình khi gửi yêu cầu xoá hay rút lại sự đồng ý.

Việc nên làm trước

Không cần chờ có vụ việc mới hành động. Một danh sách ngắn:

  • Rà soát ứng dụng trên điện thoại, gỡ cái không dùng, thu hồi quyền không cần.
  • Dọn tài khoản cũ, không còn dùng thì đóng.
  • Bật xác thực hai lớp hoặc passkey, xem bài passkey thay mật khẩu về cách bật.
  • Hạn chế gửi ảnh căn cước, giấy tờ cho bên không rõ ràng. Nếu bắt buộc, ghi rõ mục đích sử dụng trên bản chụp khi hợp lý.
  • Cẩn thận với cuộc gọi hoặc tin nhắn xưng là công an, ngân hàng, shipper; xem bài cuộc gọi giả danh công an, shipper và mua sắm 11.11, 12.12: tránh lừa đảo.

Với doanh nghiệp nhỏ, nên xem lại cách thu thập thông tin khách, thời gian lưu và ai được truy cập. Bài trước đó trong chuỗi Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân 2025 đã giới thiệu từ lúc luật được thông qua.

Khi bị lộ thông tin

Nếu nghi ngờ thông tin của bạn bị lộ hoặc bị dùng sai:

  1. Đổi ngay mật khẩu các tài khoản liên quan, và bật xác thực hai lớp.
  2. Liên hệ ngân hàng nếu có liên quan giao dịch, theo số điện thoại chính thức trên thẻ hoặc ứng dụng.
  3. Lưu bằng chứng: tin nhắn, email, ảnh chụp màn hình, thời gian.
  4. Báo cho tổ chức đã để lộ dữ liệu và yêu cầu họ nêu biện pháp xử lý.
  5. Báo cơ quan chức năng theo kênh chính thức khi có dấu hiệu lừa đảo, mạo danh hoặc vi phạm.

Hãy tránh bấm vào đường dẫn lạ nhận qua tin nhắn, kể cả khi người gửi có vẻ biết thông tin của bạn.

Thông tin cần theo dõi

Luật đi kèm các văn bản hướng dẫn, và cách thực hiện sẽ rõ dần. Một số nguồn tổng hợp còn nhắc tới mức phạt và các quy định riêng với dữ liệu nhạy cảm, dữ liệu trẻ em; vì chưa đối chiếu bản gốc nên bài này không nêu chi tiết. Nên theo dõi cổng của Bộ Công an về bảo vệ dữ liệu cá nhân, cổng pháp luật chính thức và thông báo từ ngân hàng, nhà mạng.

Bài này chỉ mang tính thông tin, không phải tư vấn pháp lý.

Cập nhật 2026: Hãy kiểm tra thông tin chính thức tại cổng pháp luật và cổng của Bộ Công an về các nghị định hướng dẫn mới nhất. Xem thêm cách hướng dẫn người thân về an toàn số trong chia sẻ kiến thức số cho người thân.

Nếu cần tìm hiểu thêm, có thể xem chuyên mục cộng đồng của HVSC.

Câu hỏi thường gặp

Luật bắt đầu có hiệu lực từ khi nào?

Từ ngày 1/1/2026, theo các nguồn đã đọc về Luật số 91/2025/QH15.

Tôi có quyền yêu cầu xoá dữ liệu không?

Theo các nguồn tổng hợp, luật có ghi nhận quyền yêu cầu xoá trong các trường hợp luật cho phép. Hãy xem văn bản gốc về điều kiện cụ thể.

Đã đồng ý rồi có rút lại được không?

Các nguồn cho biết luật ghi nhận quyền rút lại sự đồng ý. Hãy dùng kênh mà tổ chức cung cấp và lưu lại bằng chứng.

Nguồn tham khảo

Cùng HVSC góp sức cho cộng đồng

Xem những việc HVSC đang làm cho cộng đồng và cách cùng tham gia.

Câu hỏi thường gặp

Luật bắt đầu có hiệu lực từ khi nào?

Từ ngày 1/1/2026, theo các nguồn đã đọc về Luật số 91/2025/QH15.

Tôi có quyền yêu cầu xoá dữ liệu không?

Theo các nguồn tổng hợp, luật có ghi nhận quyền yêu cầu xoá trong các trường hợp luật cho phép. Hãy xem văn bản gốc về điều kiện cụ thể.

Đã đồng ý rồi có rút lại được không?

Các nguồn cho biết luật ghi nhận quyền rút lại sự đồng ý. Hãy dùng kênh mà tổ chức cung cấp và lưu lại bằng chứng.

Ban biên tập HVSC · Tổng hợpTổng hợp từ 3 nguồn chính thống, có dẫn nguồn · Cập nhật 20/10/26
Bài viết này có giúp ích cho bạn?Chạm vào số sao. Góp ý của bạn giúp Ban biên tập viết bài sát nhu cầu hơn.

📚 Bài viết cùng chủ đề

Xem thêm trong Cộng đồng

Website HVSC đang được nâng cấp liên tục — một số nội dung có thể được cập nhật thêm.