Windows 10 đã hết hỗ trợ phổ thông từ ngày 14/10/2025. Với nhiều văn phòng, vài tháng đầu năm 2026 là lúc xử lý các máy còn sót lại: nâng cấp, mua gói cập nhật bảo mật mở rộng, chuyển hệ điều hành khác hay thay máy. Bài này đưa ra một bảng quyết định theo từng nhóm máy và kế hoạch làm theo tháng.
Bước 1: phân loại máy
Lập danh sách tất cả máy, ghi: phiên bản Windows, cấu hình, người dùng, phần mềm đặc thù, dữ liệu quan trọng. Rồi chia thành các nhóm:
| Group | Signs | Hướng đi |
|---|---|---|
| A | Đạt yêu cầu Windows 11 | Nâng cấp |
| B | Không đạt, nhưng còn khoẻ, dùng văn phòng, trình duyệt | Cân nhắc Linux hoặc ESU tạm thời |
| C | Quá cũ, hay lỗi | Thay máy |
| D | Chạy phần mềm đặc thù chỉ có trên Windows | Keep Windows, upgrade or replace the machine |
Máy đạt chuẩn Windows 11
Theo trang thông số của Microsoft, Windows 11 yêu cầu tối thiểu: bộ xử lý 1 GHz trở lên với 2 lõi trở lên, 64-bit; RAM 4 GB; bộ nhớ 64 GB; UEFI có Secure Boot; chip TPM 2.0. Dùng ứng dụng PC Health Check để kiểm tra. Nếu đạt:
- Sao lưu dữ liệu.
- Cập nhật Windows 10 lên bản mới nhất.
- Nâng cấp qua Windows Update.
- Kiểm tra máy in, phần mềm kế toán, chữ ký số sau nâng cấp.
Làm thử trên một máy trước, rồi mới làm hàng loạt.
Máy cũ: Linux hay thay máy
Với máy không đạt chuẩn, có hai hướng chính:
- Linux như Ubuntu hoặc Linux Mint, nhẹ hơn trên nhiều máy cũ, miễn phí bản quyền. Kết hợp LibreOffice cho văn bản, bảng tính. Điều kiện là phần mềm đặc thù và máy in phải hoạt động được. Cần có người hỗ trợ nhân viên lúc đầu. Về hạ tầng lưu trữ chung, xem Nextcloud thay Google Drive.
- Thay máy khi máy đã quá cũ, hỏng hóc nhiều hoặc phần mềm bắt buộc dùng Windows 11. Tính cả chi phí cài lại và chuyển dữ liệu.
Hãy thử Linux bằng USB chạy trực tiếp trước khi cài. Nếu muốn hiểu thêm về lý do và các lựa chọn, bài Ubuntu 24.04 LTS and Firefox, trình duyệt mã nguồn mở có thể giúp ích. Bài đã đăng trước đó trong chuỗi Windows 10 hết hỗ trợ, máy văn phòng cũ giải thích các lựa chọn ngay sau ngày hết hỗ trợ.
ESU và chi phí
ESU (Extended Security Updates) là gói cập nhật bảo mật mở rộng cho Windows 10 sau ngày hết hỗ trợ. Với người dùng cá nhân, Microsoft cho đăng ký theo vài cách như đồng bộ cài đặt, dùng điểm thưởng hoặc mua một lần, tuỳ khu vực. Doanh nghiệp có chương trình riêng theo giấy phép và có thể gia hạn nhiều năm. ESU chỉ gồm bản vá bảo mật, không có tính năng mới, và chỉ nên coi là giải pháp tạm thời.
Thời hạn ESU cho người dùng cá nhân có thể được Microsoft điều chỉnh; tại thời điểm bài này đăng, nguồn đã đọc cho thấy năm đầu kết thúc vào giữa tháng 10/2026. Hãy xem trang Microsoft để biết đúng thời hạn và điều kiện, vì chưa mở được trang gốc khi viết bài này.
Khi tính chi phí, cộng cả: giá máy hoặc linh kiện, bản quyền, thời gian cài đặt và đào tạo, thời gian ngừng việc. Đừng chỉ so giá mua máy.
Kế hoạch theo tháng
- Tháng 2: kiểm kê, phân nhóm, sao lưu toàn bộ.
- Tháng 3: nâng cấp nhóm A theo từng đợt nhỏ; thử Linux trên 1 đến 2 máy nhóm B.
- Tháng 4: quyết định nhóm B và C; đặt mua máy mới nếu cần.
- Tháng 5 đến 6: triển khai phần còn lại, hướng dẫn nhân viên.
- Tháng 7 trở đi: rà soát máy còn Windows 10, ngắt khỏi mạng nội bộ nếu chưa xử lý được.
Mỗi tháng đều ghi lại số máy đã xử lý và vấn đề gặp phải.
2026 update: Thông tin tới tháng 10/2026 cho thấy Microsoft đã ghi nhận mốc ESU cho người dùng cá nhân kéo dài đến 12/10/2027; nguồn đã đọc là báo công nghệ trích dẫn trang hỗ trợ của Microsoft, nên hãy kiểm tra thông tin chính thức tại support.microsoft.com. Xem thêm mười năm mã nguồn mở văn phòng: tổng kết and Illustrator thay bằng Inkscape.
Nếu cần hỗ trợ đánh giá, có thể liên hệ đội Công nghệ về open-source software from HVSC.
FAQ
Máy không lên được Windows 11 thì làm gì?
Có thể dùng ESU tạm thời, chuyển sang Linux nếu phần mềm cho phép, hoặc thay máy.
ESU có thay thế nâng cấp không?
Không. ESU chỉ gồm bản vá bảo mật trong thời hạn nhất định, không có tính năng mới.
Nên làm theo thứ tự nào?
Kiểm kê và sao lưu trước, thử trên một máy, rồi triển khai theo nhóm nhỏ.
Đọc thêm cùng chủ đề: Cho máy cũ sống lại: thử Linux Mint hoặc Ubuntu bằng USB trước khi cài
Reference sources
- Microsoft, Windows 10 support has ended on October 14, 2025 — https://support.microsoft.com/en-us/windows/windows-10-support-has-ended-on-october-14-2025-2ca8b313-1946-43d3-b55c-2b95b107f281
- Microsoft, Windows 11 specifications — https://www.microsoft.com/en-us/windows/windows-11-specifications
- Ubuntu — https://ubuntu.com/
Cần tư vấn website, phần mềm hoặc bảo mật?
Mô tả bài toán, kỹ thuật HVSC trao đổi phạm vi và phương án phù hợp với doanh nghiệp.
FAQ
Máy không lên được Windows 11 thì làm gì?
Có thể dùng ESU tạm thời, chuyển sang Linux nếu phần mềm cho phép, hoặc thay máy.
ESU có thay thế nâng cấp không?
Không. ESU chỉ gồm bản vá bảo mật trong thời hạn nhất định, không có tính năng mới.
Nên làm theo thứ tự nào?
Kiểm kê và sao lưu trước, thử trên một máy, rồi triển khai theo nhóm nhỏ.
▶
▶
▶
▶
▶