Nhiều gia đình đã quen với việc con học qua màn hình trong những tháng qua. Học trực tuyến không giống lớp học thật: trẻ dễ mất tập trung, mỏi mắt và có nhiều cơ hội sa vào trò chơi, video. Bài này gợi ý vài việc đơn giản phụ huynh có thể làm tại nhà, không cần thiết bị đắt tiền. Chương trình và cách tổ chức học cụ thể cần theo hướng dẫn của nhà trường và cơ quan giáo dục; bạn có thể theo dõi thông báo tại cổng thông tin của Bộ Giáo dục và Đào tạo.
Chuẩn bị góc học đủ sáng
Một chỗ học cố định giúp trẻ phân biệt “giờ học” và “giờ chơi”. Không cần phòng riêng, chỉ cần một góc yên tĩnh:
- Ánh sáng: ưu tiên ánh sáng tự nhiên từ bên cạnh; thêm đèn bàn nếu học buổi tối. Tránh để cửa sổ chói ngay sau màn hình.
- Bàn ghế: ghế đủ cao để hai chân chạm sàn, mép bàn ngang khuỷu tay. Có thể kê thêm gối hoặc hộp chắc nếu ghế quá thấp.
- Màn hình: đặt cách mắt khoảng một sải tay, mép trên ngang tầm mắt hoặc thấp hơn một chút.
- Gọn gàng: chỉ để sách vở và đồ dùng cần cho tiết học; cất đồ chơi ra xa.
- Mạng và nguồn điện: thử trước khi vào học để tránh mất kết nối giữa chừng.
Với trẻ nhỏ, người lớn nên ngồi gần ở những buổi đầu để hướng dẫn mở lớp, bật tắt micro và tìm bài.
Thời gian biểu 45 phút
Trẻ khó giữ tập trung quá lâu. Một nhịp thường dùng là học khoảng 45 phút rồi nghỉ ngắn:
- Học theo khối 45 phút (hoặc theo thời lượng tiết của trường).
- Nghỉ 10–15 phút: đứng dậy, uống nước, nhìn ra xa, vận động nhẹ.
- Cố định giờ dậy, giờ ăn, giờ học, giờ ngủ gần với lịch đi học bình thường.
- Dán thời gian biểu lên tường để trẻ tự theo dõi, thay vì cha mẹ phải nhắc liên tục.
- Dành một khoảng cuối ngày hỏi con hôm nay học được gì, gặp khó khăn ở đâu.
Đừng đặt kỳ vọng quá cao ngay tuần đầu. Hãy điều chỉnh theo độ tuổi và sức chịu đựng của từng em. Phụ huynh làm việc tại nhà cũng nên bố trí giờ làm sao cho con không cảm thấy bị bỏ mặc; tham khảo thêm công cụ học trực tuyến miễn phí trong mùa giãn cách.
Giới hạn giải trí, kiểm soát nội dung
Máy tính và điện thoại dùng cho học cũng là cửa ngõ vào trò chơi và video. Một vài cách giảm rủi ro:
- Tài khoản riêng cho con, có mật khẩu mạnh; xem mật khẩu mạnh cho gia đình.
- Bật chế độ lọc nội dung của trình duyệt hoặc ứng dụng, khoá tính năng mua trong ứng dụng.
- Thoả thuận giờ giải trí rõ ràng: sau giờ học, tối đa bao lâu, ở đâu. Thoả thuận có sự đồng ý của con dễ được tuân thủ hơn lệnh cấm.
- Dạy con quy tắc an toàn: không cung cấp họ tên đầy đủ, địa chỉ, số điện thoại cho người lạ; không bấm vào đường dẫn lạ; kể ngay với người lớn nếu gặp nội dung hoặc lời nhắn khiến con khó chịu.
- Cảnh giác tin nhắn lừa đảo gửi qua nhóm lớp; xem thanh toán QR và ví điện tử an toàn cho các nguyên tắc cơ bản khi liên quan đến tiền.
Kiểm soát không có nghĩa là theo dõi từng phút. Mục tiêu là trẻ biết quy tắc và tin tưởng chia sẻ khi gặp chuyện.
Giữ tư thế, bảo vệ mắt
Ngồi lâu trước màn hình ảnh hưởng đến mắt và lưng:
- Lưng thẳng, vai thả lỏng, không cúi sát màn hình.
- Áp dụng quy tắc nghỉ mắt đơn giản: cứ khoảng 20 phút nhìn một vật ở xa vài chục giây.
- Điều chỉnh độ sáng và cỡ chữ vừa mắt.
- Cho trẻ vận động và chơi ngoài trời khi điều kiện cho phép.
- Nếu con hay dụi mắt, đau đầu, nhìn mờ, nên cho đi khám chuyên khoa.
Đây là gợi ý chung, không thay cho tư vấn của bác sĩ.
Gợi ý cho người lớn tuổi hỗ trợ con cháu
Nếu ông bà trông cháu học, hãy cùng nhau ghi vài bước thao tác cơ bản ra giấy. Người lớn tuổi muốn tự làm quen công nghệ có thể xem tin học văn phòng cho người lớn tuổi.
Nếu cần hỗ trợ cộng đồng về kỹ năng số, có thể xem thông tin tại trang cộng đồng HVSC.
Cập nhật 2026: Chương trình, nền tảng học trực tuyến và quy định của nhà trường đã thay đổi nhiều so với năm 2020; nên kiểm tra thông tin chính thức tại moet.gov.vn và thông báo của trường. Đọc tiếp trong chuỗi bài về an toàn thanh toán: VietQR và cách tránh QR giả.
Câu hỏi thường gặp
Trẻ nên học liên tục bao lâu?
Nhiều gia đình chia khối khoảng 45 phút rồi nghỉ 10–15 phút, điều chỉnh theo độ tuổi và quy định của trường.
Có cần cài phần mềm kiểm soát không?
Không bắt buộc. Quy tắc rõ ràng, tài khoản riêng và bật lọc nội dung sẵn có thường đủ cho nhu cầu cơ bản.
Con bị mỏi mắt thì làm sao?
Cho nghỉ giải lao, giảm thời gian dùng màn hình, kiểm tra tư thế; nếu kéo dài hãy đưa con đi khám.
Nguồn tham khảo
- Bộ Giáo dục và Đào tạo: https://moet.gov.vn/
Cùng HVSC góp sức cho cộng đồng
Xem những việc HVSC đang làm cho cộng đồng và cách cùng tham gia.
Câu hỏi thường gặp
Trẻ nên học liên tục bao lâu?
Nhiều gia đình chia khối khoảng 45 phút rồi nghỉ 10–15 phút, điều chỉnh theo độ tuổi và quy định của trường.
Có cần cài phần mềm kiểm soát không?
Không bắt buộc. Quy tắc rõ ràng, tài khoản riêng và bật lọc nội dung sẵn có thường đủ cho nhu cầu cơ bản.
Con bị mỏi mắt thì làm sao?
Cho nghỉ giải lao, giảm thời gian dùng màn hình, kiểm tra tư thế; nếu kéo dài hãy đưa con đi khám.
▶
▶
▶
▶
▶