Ubuntu 20.04 LTS “Focal Fossa” (23/4/2020): máy văn phòng và làm việc từ xa

Ngày 23/4/2020, Canonical phát hành Ubuntu 20.04 LTS, tên mã “Focal Fossa”. Đây là bản hỗ trợ dài hạn, nghĩa là có thể dùng ổn định nhiều năm trên máy văn phòng. Trong lúc nhiều đơn vị đang làm việc từ xa, một hệ điều hành miễn phí, nhẹ và dễ chuẩn hoá là lựa chọn đáng cân nhắc.

Bản phát hành và thời gian hỗ trợ

Theo các bài đưa tin về đợt ra mắt, Ubuntu 20.04 LTS phát hành ngày 23/4/2020 và được hỗ trợ 5 năm. Bản LTS ra đời hai năm một lần, nên người đang dùng 18.04 LTS có thể coi đây là bản kế tiếp. Với văn phòng nhỏ, ưu điểm của LTS là không phải đổi phiên bản liên tục: cài một lần, cập nhật bảo mật định kỳ, rồi lên kế hoạch nâng cấp khi gần hết hạn.

Nếu bạn mới làm quen với hệ điều hành này, xem trước Ubuntu 16.04 LTS cho máy văn phòng để nắm cách chọn bản và cách cài.

Những điểm mới đáng chú ý

Các bài tổng hợp tại thời điểm ra mắt nêu một số thay đổi chính:

• Giao diện: chủ đề mới Yaru và môi trường GNOME 3.36, cho cảm giác mượt hơn so với bản cũ.
• Hiệu năng: thời gian khởi động và thao tác hằng ngày được cải thiện theo nhiều đánh giá.
• ZFS: trình cài đặt máy tính để bàn có tuỳ chọn cài trên hệ thống tệp ZFS. Đây là tính năng nâng cao, người dùng văn phòng thông thường chưa cần bật.

Vì tốc độ cập nhật nhanh, hãy đọc ghi chú phát hành chính thức trước khi quyết định, thay vì chỉ dựa vào các bài tóm tắt.

Kiểm tra trước khi triển khai cho văn phòng

Không phải máy nào cũng chạy trơn tru ngay. Một danh sách kiểm tra gọn:

1. Máy in và máy quét: thử in và quét từ máy thật. Nhiều dòng phổ biến chạy tốt, nhưng cần kiểm tra từng model.
2. Họp video: thử micro, camera và chia sẻ màn hình với công cụ nhóm đang dùng; xem thêm công cụ họp trực tuyến để chọn cho phù hợp.
3. Phần mềm văn phòng: mở thử các tệp DOCX, XLSX thật của công ty. Nếu cần chuyển từ Windows, xem kiểm kê máy khi Windows 7 hết hỗ trợ.
4. Phần mềm đặc thù: kế toán, ngân hàng điện tử, chữ ký số thường là phần dễ vướng nhất; hỏi nhà cung cấp trước khi chuyển.
5. Dữ liệu cá nhân: sao lưu toàn bộ trước mọi thay đổi.

Cách an toàn là chạy thử từ USB, như hướng dẫn trong thử Linux Mint hoặc Ubuntu bằng USB, rồi mới cài lên máy chính.

Nâng cấp từ 18.04

Người đang dùng 18.04 LTS thường chờ bản cập nhật chính thức đề xuất nâng cấp, thay vì ép nâng ngay sau ngày ra mắt. Một quy trình hợp lý:

• Sao lưu tài liệu và danh sách phần mềm đã cài.
• Thử nâng cấp trên một máy không quan trọng.
• Ghi lại các lỗi gặp phải (máy in, Wi-Fi, màn hình) để xử lý trước khi làm hàng loạt.
• Chỉ nâng cấp các máy còn lại khi bản thử chạy ổn.

Với máy cấu hình yếu, cài mới thường gọn hơn nâng cấp nhiều lớp. Còn nếu muốn trải nghiệm bộ ứng dụng văn phòng mã nguồn mở, xem LibreOffice 5.3 và Firefox Quantum cho trình duyệt.

Nếu cần hỗ trợ chọn và triển khai, có thể liên hệ đội Công nghệ của HVSC qua trang phần mềm mã nguồn mở.

Cập nhật 2026: Theo trang release-cycle của Ubuntu, bản 20.04 LTS đã hết hỗ trợ tiêu chuẩn từ tháng 5/2025; chương trình Expanded Security Maintenance qua Ubuntu Pro kéo dài đến tháng 5/2030. Nên chuyển sang bản LTS mới hơn như Ubuntu 22.04 LTS hoặc xem Linux cho người mới; đọc tiếp trong chuỗi: Moodle cho lớp học trực tuyến. Thông tin hiện hành xem tại ubuntu.com/about/release-cycle.

Câu hỏi thường gặp

Ubuntu 20.04 LTS ra mắt khi nào?

Ngày 23/4/2020, và được thông báo hỗ trợ 5 năm.

Có nên nâng ngay từ 18.04 không?

Không bắt buộc. Hãy thử trên một máy, sao lưu trước và chờ đến khi phần mềm đặc thù đã được kiểm tra.

Máy văn phòng cũ có chạy được không?

Thường được, nhưng cần thử từ USB trước để kiểm tra Wi-Fi, máy in và màn hình trước khi cài.

Nguồn tham khảo

• Ubuntu — Release cycle: https://ubuntu.com/about/release-cycle
• LinuxAdictos — Canonical releases Ubuntu 20.04 LTS Focal Fossa: https://en.linuxadictos.com/canonical-launches-ubuntu-20-04-lts.html