Doanh nghiệp nhỏ không cần một cuốn cẩm nang thương hiệu 100 trang. Bộ nhận diện tối thiểu gồm khoảng 10 thứ: logo ở đủ phiên bản, bảng màu, font hiển thị tốt tiếng Việt, favicon, vài mẫu ảnh mạng xã hội, chữ ký email, danh thiếp, giọng văn, một trang hướng dẫn sử dụng và hồ sơ đăng ký nhãn hiệu. Có đủ những thứ này trước khi làm website giúp mọi kênh trông như cùng một doanh nghiệp, và tiết kiệm nhiều lần chỉnh sửa về sau.
10 thành phần tối thiểu
| # | Thành phần | Bàn giao gì | Hay bị thiếu |
|---|---|---|---|
| 1 | Logo | Bản ngang, bản vuông, biểu tượng; nền sáng và nền tối; SVG và PNG | Bản cho nền tối, bản biểu tượng |
| 2 | Bảng màu | 1 màu chính, 1 đến 2 màu phụ, màu chữ, màu nền; mã HEX, RGB, CMYK | Mã màu cho in ấn |
| 3 | Font | Font tiêu đề, font nội dung, có đủ dấu tiếng Việt, giấy phép rõ | Kiểm tra dấu ở chữ đậm, chữ nghiêng |
| 4 | Favicon, biểu tượng ứng dụng | Các kích thước cho trình duyệt, điện thoại | Favicon nhìn được ở 16 px |
| 5 | Mẫu ảnh mạng xã hội | Ảnh bìa, ảnh bài đăng vuông, ảnh dọc 9:16 | Mẫu dọc cho video ngắn |
| 6 | Chữ ký email | Một mẫu HTML thống nhất cho toàn công ty | Mỗi người tự làm một kiểu |
| 7 | Danh thiếp, tiêu đề thư | File in sẵn | Vùng an toàn khi cắt |
| 8 | Phong cách ảnh | 5 đến 10 ảnh mẫu, quy tắc chọn ảnh | Ảnh kho không rõ giấy phép |
| 9 | Giọng văn | Xưng hô, từ nên dùng, từ tránh, 3 ví dụ | Từ ngữ vi phạm quy định quảng cáo |
| 10 | Trang hướng dẫn 1 trang | Tóm tắt 1 đến 9, cách đặt logo, khoảng trống tối thiểu | Không ai biết file gốc nằm ở đâu |
Logo: những lỗi chúng tôi hay gặp
Trong các dự án thiết kế website, đội ngũ HVSC thường xuyên phải xử lý lại logo khách gửi. Lỗi phổ biến:
- Chỉ có một file ảnh JPG nền trắng. Đặt lên nền màu hay ảnh thì lộ khung trắng. Cần file vector hoặc PNG nền trong.
- Khẩu hiệu đặt đè lên biểu tượng. Thu nhỏ trên điện thoại thì chữ dính vào hình, không đọc được. Khẩu hiệu nên nằm tách riêng, ví dụ bên dưới logo, có khoảng cách rõ.
- Không có bản biểu tượng. Khi làm favicon, ảnh đại diện mạng xã hội, logo ngang thu nhỏ còn bằng con kiến. Cần một biểu tượng hoặc chữ viết tắt đứng riêng được.
- Màu logo không đủ tương phản trên nền tối. Cần sẵn một bản đơn sắc trắng.
Chính website HVSC cũng theo các quy tắc này: logo có khẩu hiệu bên dưới, không chữ đè lên hình, favicon là biểu tượng riêng màu đỏ dễ nhận ở kích thước nhỏ.
Font: kiểm tra dấu tiếng Việt trước khi chốt
Nhiều font đẹp trên mẫu tiếng Anh nhưng dấu tiếng Việt bị chồng, lệch, hoặc thiếu ở độ đậm nhất định. Cách kiểm tra nhanh: gõ câu “Ưu đãi Thiết kế Hướng dẫn Quỹ học bổng” ở mọi độ đậm sẽ dùng, xem trên cả máy tính và điện thoại.
Nếu chưa có font riêng, có thể chọn font mã nguồn mở hỗ trợ tốt tiếng Việt. Ví dụ, Be Vietnam Pro trên Google Fonts có đủ bộ ký tự tiếng Việt và giấy phép dùng thương mại. Dù chọn font nào, hãy lưu lại giấy phép kèm bộ nhận diện.
Giọng văn cũng là nhận diện
Hai bài đăng cùng logo nhưng một bài xưng “chúng tôi”, một bài xưng “shop”, một bài dùng toàn chữ in hoa, khách sẽ thấy như hai doanh nghiệp khác nhau. Một trang quy tắc giọng văn nên có:
- Cách xưng hô với khách.
- 5 từ thương hiệu hay dùng, 5 từ tránh.
- Nhắc nhóm từ ngữ tuyệt đối, tự nhận hơn mọi đối thủ: theo Luật Quảng cáo, nhóm từ này chỉ được dùng khi có tài liệu chứng minh hợp lệ và phải ghi nguồn ngay trên quảng cáo.
Đăng ký nhãn hiệu: làm sớm
Tên và logo dùng lâu dài nên được đăng ký nhãn hiệu tại Cục Sở hữu trí tuệ. Việt Nam xét theo nguyên tắc nộp đơn trước: bên nộp trước có ưu thế khi có tranh chấp. Trước khi in ấn hàng loạt hay làm biển hiệu, hãy tra cứu nhãn hiệu đã nộp đơn trên trang của Cục để tránh trùng. Việc tra cứu, nộp đơn có thể nhờ đơn vị đại diện sở hữu công nghiệp nếu doanh nghiệp không có kinh nghiệm.
Song song, kiểm tra tên miền và tên tài khoản mạng xã hội cùng tên. Chi tiết chọn tên miền ở bài tên miền .vn hay .com.
Bộ nhận diện và website
Khi bàn giao bộ nhận diện cho bên làm website, hãy gửi kèm:
- Logo SVG và PNG các phiên bản.
- Mã màu và quy tắc dùng màu chữ trên nền.
- File font hoặc tên font kèm giấy phép.
- Favicon các kích thước.
- Ảnh mẫu đúng phong cách, có giấy phép.
- Trang hướng dẫn 1 trang.
Logo và ảnh nặng làm chậm trang đầu, ảnh hưởng điểm tốc độ. Bên làm website nên xuất logo SVG, ảnh WebP đúng kích thước. Bạn có thể xem thêm bài Core Web Vitals.
Bao lâu nên cập nhật?
Không cần đổi logo thường xuyên. Nên rà bộ nhận diện khi doanh nghiệp đổi lĩnh vực chính, mở thương hiệu con, hoặc khi thấy các kênh đang dùng logo, màu khác nhau. Lúc đó, việc đầu tiên thường không phải thiết kế lại mà là gom file gốc về một nơi và viết lại trang hướng dẫn.
HVSC thiết kế bộ nhận diện tối thiểu và đồng bộ lên website, mạng xã hội. Gửi yêu cầu tại trang thiết kế thương hiệu.
Nguồn tham khảo
- Cục Sở hữu trí tuệ: https://ipvietnam.gov.vn/
- Be Vietnam Pro trên Google Fonts: https://fonts.google.com/specimen/Be+Vietnam+Pro
Muốn khách tìm thấy anh chị trên Google và AI?
HVSC rà website, đề xuất việc SEO, GEO nên làm trước.
Câu hỏi thường gặp
Doanh nghiệp mới thành lập có cần bộ nhận diện không?
Cần một bộ tối thiểu: logo các phiên bản, màu, font, favicon và vài mẫu dùng hằng ngày. Bộ đầy đủ có thể làm dần khi doanh nghiệp lớn lên.
Logo nên có những phiên bản nào?
Tối thiểu: bản ngang, bản vuông hoặc dọc, biểu tượng riêng (cho favicon, ảnh đại diện), mỗi bản có phiên bản trên nền sáng và nền tối, định dạng vector (SVG, PDF) và PNG nền trong.
Có cần đăng ký nhãn hiệu không?
Nên đăng ký với Cục Sở hữu trí tuệ nếu tên và logo là tài sản lâu dài. Việt Nam xét theo nguyên tắc nộp đơn trước, nên tra cứu và nộp đơn sớm giúp giảm rủi ro bị người khác đăng ký trước.
Chọn font cho thương hiệu Việt cần lưu ý gì?
Font phải hiển thị đủ dấu tiếng Việt ở mọi độ đậm, có giấy phép dùng thương mại rõ ràng, và đọc tốt trên điện thoại. Kiểm tra bằng các chữ khó như 'Ưu đãi', 'Thiết kế', 'Hướng dẫn'.
